Professor James Coyne commenting on poor British and Dutch fatigue research Amsterdam, 13-10-2017




The professor believes in fairy tales

Professor Gijs Bleijenberg stated in the Reformatorisch Dagblad October 2nd that cognitive behavioral therapy and graded exercise therapy are effective in CFS: chronic fatigue syndrome. He reacted because recent further analysis showed that the biggest research ever in this area, the PACE trial, suffers from serious flaws (1). This research even shows that the treatment is not effective. The professor claims that the criticism is not properly substantiated. He is severely mistaken though. Based on the original research protocol, the research data has been re-analysed with the help of professors in statistics (2). This re-analysis showed that there is no relevant effect.
Next, the professor argues that Dutch research, to which he contributed a lot, also shows that the treatment is effective. But again the professor is mistaken. Recently, an article about FITNET, one of the Dutch researches, was published. The analysis showed that this study also suffers from serious flaws similar to the PACE trial. Recovery had been defined post hoc. Young people who were still seriously ill were considered improved or recovered.
Looking at the other Dutch researches, some of them mentioned in his comment, it is clear that they are severely flawed too. The shortcomings lead to the consequence that these studies can not be used as evidence to underpin the effectiveness of cognitive behavioral therapy and graded exercise therapy. Frequently found flaws: the research group is mixed with other target groups, no objective measurements have been used or the adverse outcomes had not been reported, seriously ill people are counted as improved or recovered, there is no control group or the control condition is insufficient etc. etc.
The fatigue investigators have been telling fairy tales for years now. But this fairytale has come to an end. It looks as if the professor cannot believe it yet.

De professor gelooft in sprookjes

Professor Gijs Bleijenberg houdt in het Reformatorich Dagblad van 2 oktober een betoog dat cognitieve gedragstherapie en beweegtherapie wel werkzaam zijn bij de ziekte CVS het chronisch vermoeidheidssyndroom. Hij is in de pen geklommen omdat een nadere analyse aantoont dat het grootste onderzoek ooit op dit vlak, de PACE trial, ernstige gebreken vertoont (1). Dit onderzoek toont zelfs aan dat de behandeling niet werkt. De professor beklaagt zich erover dat de kritiek niet deugdelijk is onderbouwd. Daarin vergist hij zich deerlijk. Aan de hand van het oorspronkelijke onderzoeksprotocol zijn de onderzoekgegevens opnieuw geanalyseerd met de hulp van enkele hoogleraren statistiek (2). Daaruit blijkt dat er geen relevant effect is.

Vervolgens betoogt de professor dat Nederlandse onderzoeken, waar hij zelf bij betrokken was, ook aantonen dat de behandeling werkt. Ook hier vergist de professor zich. Onlangs verscheen een artikel over FITNET (3), een van de Nederlandse onderzoeken. Uit de analyse blijkt dat ook dit onderzoek ernstige gebreken vertoont vergelijkbaar met de PACE-trial. Pas achteraf werd gedefinieerd wanneer er sprake is van herstel. Jongeren die nog steeds ziek waren werden als hersteld ingeboekt.

Als we de andere Nederlandse onderzoeken bekijken, ondermeer onderzoeken die in het betoog genoemd worden, blijkt dat ook die ernstige tekortkomingen hebben. Die gebreken laten zien dat deze onderzoeken niet gebruikt kunnen worden als bewijs dat gedragstherapie en beweegtherapie werken. Veel voorkomende gebreken: de onderzoeksgroep is vermengd met andere doelgroepen, er zijn geen objectieve maten gebruikt of de ongunstige uitkomsten zijn achtergehouden, ernstig zieke mensen worden meegeteld als verbeterd of hersteld, er is geen controlegroep of de controlegroep is niet als zodanig bruikbaar enzovoorts enzovoorts.

De vermoeidheidsonderzoekers hebben jarenlang sprookjes verteld, maar nu is het sprookje uit. Het lijkt erop dat de professor dat nog niet kan geloven.




Our daughter being ill for 16 years allready.

Our daughter, now aged 26, has been ill since she was 10 years old. That feels very bad.

If she is blamed for not working on her recovery, it’s hartbreaking.

The rehabilitation physician, after almost three months of clinical rehabilitation, declared this was a case of puberty that got out of control.

Not only was she persuaded to perform more physical effort than she was able to, they also made her feel guilty for the fact that she did not recover.

One cannot seek help for this illness without being approached with great suspicion. That counts for the patient as well as for the parents.

Instead of being parents we were turned into sickness sustaining factors.

One member of the family suggested that father was suffering from Münchhausen by proxy. The family has been split apart forever

From the very first moment the sickness has been labeled with the diagnosis ME, the opinion of the patiënt nor the patients parents matters anymore. Whatever background one has, the patient and the parents have false illness beliefs and therefore they don’t have any say.

After 16 years passing by, we see our daughter’s health situation deteriorating more and more. With much effort, mostly studying at home and 1 hour a day at school, she managed graduating from highschool.

She had to give up her big dream building a career as a professional singer. She had to end her studies at the conservatorium because she got worse as a result of the exertion of singing, studying and cycling the short distance to the conservatorium.

Increasing her activity level did not make her better, it worsened her health status.

Recently our daughter consulted a physician for advice on medication. The doctor asked father to leave the room and our daughter was questioned about the homesituation; was she getting along well with her parents?

It’s so frustrating, knowing that severely flawed scientific research still is being used to underpin the treatment. A treatment that did not lead to amelioration or recovery but, to the contrary, led to deterioration.

Often our daughter asks herself if she is really ill? She is lying in a dark room, can’t cope with sudden sounds and lights, she can’t climb the stairs anymore, she needs help washing and getting dressed, she has severe metabolic problems.

The gaslighting certainly did its job.

A Dutch fatigue researcher trying to trivialize the criticism

‘More (in-)convenient thruths’

One can certainly understand the fact that fatigue professor Jos van der Meer is trying to trivialize the very serious scientific flaws the PACE-trial is known for.

The Dutch fatigue researches, not unfamiliar to Van der Meer, are suffering from comparable very severe scientific shortcomings.

Van der Meer commented on a blog Jim Faas published in Medisch Contact (more (in)conveniant thruths). According to the fatigue professor it lacks nuance toward the description of CBT (talking therapy) and GET (moving).

However, a real example of a lack of nuance and a lack of underpinning, can be found in the overenthousiastic publications of Dutch fatigue researchers and their claims in the press about the allegedly great results of cognitive behavior therapy and graded exercise therapy.

The Dutch fatigue studies show very clearly that these therapies have no curative effect whatsoever.

Just some of the problems:

  • There were no objective outcome measures used in the studies, or they were only reported years later, or they were not reported at all. The effects of this objective measures were non-existent.
  • One out of two inclusion criteria was not used in defining and measuring recovery or improvement. The results by the way, were very poor.
  • There was no controlgroup, or essential oucomes were not measured in the controlgroup.
  • Also not unimportant: diagnostic criteria were very loosely applied allowing for a very heterogenious group of patients. Conflating is the adequate English description for this phenomenon.
  • Recovery was defined post hoc, meaning severly ill patients were considered to have recovered.

We could easily add more problems to this list, however, let’s ask a comment on these facts first:

Dear mister Van der Meer, we are looking forward to your, no doubt seriously underpinned, explanation concerning the overoptimistic expressions of what was in fact a multiple null effect.


Translation of Van der Meers comment in Medisch Contact

“In a blog one can of course take a leap with nuance, be biased, and claims do not have to be scientifically substantiated. However, colleague Faas is stretching the limit too far.
CBT reduced to “talking” and GET defined as “moving” is a disqualifying simplification.
I don’t want to discuss here the way in which critics have been given opportunity in the Journal of Health Psychology to criticize the PACE trial . It can be noted, however, that the PACE trial is not the only trial that has shown a positive effect of CBT (whether or not combined with a Graded Excercise Program), but Faas has apparently put aside all of these researches. Then he makes a Cartesian giant swing towards his positive appreciation for the Montoya et al. and the Rituximab studies of Fluge et al. However, I have to disappoint Faas: there is very fundamental criticism towards these studies and the results need to be confirmed indepently.”


Voor wie ook weer? Ongemakkelijke (on)waarheden

Naar aanleiding van de reactie van de heer Jos van der Meer op de blog van Jim Faas in Medisch Contact

Het is alleszins begrijpelijk dat professor Jos van der Meer de zeer ernstige wetenschappelijke tekortkomingen van de PACE-trial bagatelliseert. De hem niet onbekende Nederlandse vermoeidheidsonderzoeken vertonen namelijk gelijksoortige uitermate ernstige tekortkomingen. Van der Meer spreekt over onvoldoende nuance in de blog van Jim Faas. Een echt voorbeeld van gebrek aan nuance en onderbouwing vormen de overenthousiaste uitingen van de Nederlandse vermoeidheidsonderzoekers in hun publicaties en in de pers over de veronderstelde positieve effecten van cognitieve gedragstherapie en graduele oefentherapie. De betreffende onderzoeken tonen namelijk bij uitstek aan dat ze geen enkele curatieve werking hebben. Enkele voorbeelden: objectieve uitkomstmaten werden niet gebruikt, niet of pas heel laat gerapporteerd, de resultaten vielen enorm tegen (lees: positieve effecten vastgesteld met die objectieve metingen waren afwezig), het belangrijkste inclusiecriterium werd niet gebruikt bij het vaststellen van de definitie herstel (de resultaten waren belabberd), een controlegroep ontbrak of essentiële metingen werden bij de controlegroep niet gedaan. Ook een belangrijk punt: er werd zeer losjes omgegaan met de diagnostische criteria waardoor de onderzoeksgroep bestond uit patiënten met zeer uiteenlopende oorzaken voor hun klachten. Conflating noemen de Britten dat. De definitie van herstel werd pas na afloop van het onderzoek vastgesteld waarbij ernstig zieke patiënten hersteld werden verklaard. Ik kan nog wel even doorgaan…. Beste meneer Van der Meer, we zien uit naar uw (gefundeerde) onderbouwing van de optimistische uitingen over een nul-effect.

Tijd voor openheid omtrent het falen van CBT en GET bij ME en CVS

Een wetenschappelijk schandaal in Groot-Brittannië waar Nederlandse wetenschappers bij betrokken zijn.

In 2011 publiceerde een Britse groep wetenschappers in The Lancet de resultaten van de PACE-trial.

De PACE-trial is het grootste onderzoek ooit naar de behandeling van het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS).

Kern van het verhaal is dat CVS (ook ME genoemd) volgens deze onderzoekers berust op false illness beliefs van de patiënten en dat Cognitieve GedragsTherapie (CBT) en graduele oefentherapie (GET) leiden tot herstel.

Twee Nederlandse vermoeidheidswetenschappers die in nauwe verbinding staan met deze Britse onderzoekers, prezen de PACE-trial in datzelfde nummer van The Lancet. 

Vanaf de eerste publicatie hebben patiënten tegen dit onderzoek geageerd. Zij geven aan dat er gerommeld is en dat deze behandelingen schadelijk kunnen zijn. Dat werd door de auteurs én door de hoofdredacteur van The Lancet afgedaan als het geroep van een kleine militante groep. Zij weigerden hun ruwe data ter beschikking te stellen.

De laatste jaren hebben zich echter heel wat wetenschappers bij dat commentaar aangesloten.

Zowel in eerste aanleg als in hoger beroep zijn de onderzoekers veroordeeld om de gegevens ter beschikking te stellen. De gegevens zijn opnieuw geanalyseerd en er is vastgesteld dat zij inderdaad geknoeid hebben.

Inmiddels is de PACE-trial berucht om de vele wetenschappelijke misdragingen en vanwege het feit dat een aantal van de onderzoekers betaald wordt door verzekeringsmaatschappijen die belang hebben bij de gepresenteerde uitkomsten.

Onlangs is een volledig nummer van het Journal of Health Psychology aan deze zaak gewijd. waarin ook een Nederlandse bijdrage is opgenomen.

De hoofdredacteur van het JHP is duidelijk: ‘(…) It reveals an unwillingness of the co-principal investigators of the PACE trial to engage in authentic discussion and debate. It leads one to question the wisdom of such a large investment from the public purse (£5million) on what is a textbook example of a poorly done trial.’

In Nederland is er ook veel te doen over de behandeling van CVS/ME. In 2016 is een speciale commissie van de Gezondheidsraad ingesteld om advies uit te brengen aan de Tweede Kamer over deze ziekte. Die commissie is nu nog aan het werk. In die commissie zijn ook onderzoekers benoemd die betrokken zijn bij het misleidend vermoeidheidsonderzoek. Bij de Gezondheidsraad loopt niet alles zoals het hoort:

Vanuit onverwachte hoek komt steun voor degenen die de gebrekkige kwaliteit en de misleidende resultaten van de Britse en Nederlandse onderzoeken aan de orde stellen:

Jim Faas, verzekeringsgeneeskundige en jurist, medisch adviseur directoraat Bezwaar& Beroep UWV, roept via Medisch Contact zijn collega’s op om minder stellig te zijn in het adviseren van cognitieve gedragstherapie en graduele oefentherapie.

Prof. dr. Cohen Tervaert is lid van de commissie van de Gezondheidsraad. Hij geeft aan dat het een mythe is dat ME/CVS een psychische ziekte is.

Ondanks alle kritiek blijven de vermoeidheidsonderzoekers doorgaan met misleidend onderzoek. Er staat nu een tweede onderzoek in Groot-Brittannie op stapel dat gebaseerd is op het Nederlandse FITNET. Dat gaat over CBT bij jongeren via internet. Op het FITNET onderzoek is stevige kritiek. Ook in dit onderzoek zijn wetenschappelijke principes met voeten getreden. De definitie van herstel werd post hoc vastgesteld (achteraf dus) waarbij mensen die ernstig ziek zijn als hersteld worden beschouwd.

Zowel in Groot-Brittannië als in Nederland wordt er weinig in de pers vermeld over de misstanden. Het wordt zelfs actief uit de pers geweerd.

Wel wordt er regelmatig ruim aandacht gegeven aan de resultaten van onderzoek die zouden aantonen dat CBT en GET werken bij mensen met CVS.

Ik hoop dat er in de pers aandacht komt voor het tegengeluid en dat er snel een einde komt aan deze wetenschappelijke wantoestanden zeker nu er volop bewijs wordt gevonden voor de fysieke aard van deze ziekte.