Onderzoek onder ME/cvs patiënten naar COVID-19; een reactie op de opzet van het onderzoek

De ME/CVS stichting vraagt op haar website aandacht voor een onderzoek onder ME/cvs-patiënten naar het coronavirus.

“Vermoeidheidkliniek en ME/CVS Stichting Nederland hebben daarom samen het initiatief genomen om de mogelijke impact van deze ziekte op ME/cvs patiënten te onderzoeken. Dat doen ze in nauwe samenwerking met Erasmus Universiteit.”

De vraag is echter wat zij gaan onderzoeken en bij wie? Op basis van de onderzoeksopzet kom ik tot de volgende bevindingen:

Bij Context en Doel:

Er wordt hier geen doel aangegeven. Het is belangrijk om te weten wat de opbrengst uiteindelijk moet zijn en wat je met dat resultaat vervolgens kan.

Bij Het Onderzoek:

Bij het aandachtspunt staat: het nieuwe coronavirus moet ons vooral verenigen in alles wat bij de bestrijding daarvan kan helpen.  Uit de onderzoeksopzet blijkt niet hoe dit onderzoek daarbij gaat helpen.

Bij Vraagstelling Onderzoek:

  • Hebben mensen met ME/CVS vaker COVID-19 dan mensen zonder ME/cvs?
    De vraag is hoe je dat op basis van dit onderzoek gaat beantwoorden. Zie ook populatie en controlegroep.
  • Hebben mensen met ME/cvs meer/andere klachten dan mensen zonder ME/cvs? 
    Wat moet dit inzicht opleveren? Geven de vragen over de klachten en de antwoordmogelijkheden voldoende houvast om daar gegronde conclusies uit te kunnen afleiden?

Bij Populatie:

  • Patienten met ME/cvs, al dan niet met een COVID-19 diagnose.
  • Controlegroep uit de omgeving van de participerende patiënt.

Wie is de ME/cvs groep in deze? Er is geen nadere uitvraag naar de ME/cvs klachten en de belastbaarheid. Het is dus de vergaarbak waar wij steeds voor waarschuwen. Op basis daarvan kan je geen specifieke conclusies trekken.

Door de manier van uitzetten is geen enkele controle op de respondenten mogelijk. Iedereen kan wat invullen ook mensen die niet ziek zijn.

De controlegroep bestaat uit mensen uit de naaste omgeving van de patiënt. De kans dat daarmee onderlinge besmetting met COVID-19 plaatsvindt, is dus hoog. Dat maakt een antwoord op vraag 1 onmogelijk.

De wijze waarop navraag gedaan wordt naar de diagnose COVID-19 is sterk afhankelijk van wat men zelf rapporteert. Er is geen controle op. Hebben we dus werkelijk met COVID-19 te maken? Ook de aanname van instanties doordat een huisgenoot positief is getest en er ook klachten bij u zijn  Er is in Nederland vooralsnog weinig coronatesten uitgevoerd. Het is dus een aanname. Deze manier van vaststellen leidt dus ook tot problemen bij de beantwoording van de vraag of het meer voorkomt bij ME/cvs patiënten dan bij anderen.

Bij Vragenlijst:

  • Er is discussie geweest over de optie de klachten via een schaalverdeling te laten scoren. Daar is van afgezien.

Dit is een beperking in het onderzoek.

De uitkomst blijft bovendien gebaseerd op zelfevaluatie. We weten dat zelfevaluatie leidt tot onzuivere antwoorden. Objectieve en controleerbare maatstaven zijn dus noodzakelijk, maar die ontbreken.

Er wordt gevraagd naar de datum vaststelling van COVID-19. Vervolgens wordt gevraagd aan de hand van een aantal vragen naar de toestand op dit moment (meer of minder dan vorige week). Dat kan dus enorm verschillen ten opzichte van de situatie op de datum vaststelling, bovendien geeft het geen beeld van de beginsituatie  voordat men besmet werd met het virus.

Kortom: dit onderzoek wordt m.i. gekenmerkt door zodanige zwakten dat het niet tot onderbouwde conclusies kan leiden.

Aan een van de onderzoekers is op 28 maart een reactie gevraagd op de bovenstaande punten. Op het moment van deze publicatie (13-4-2020) heb ik nog geen inhoudelijke reactie op deze punten mogen ontvangen.

Inmiddels heeft de heer Louwen gereageerd. Zijn conclusie leest u in de reacties.

Auteur: Lou Corsius

MSc Health Sciences

8 gedachten over “Onderzoek onder ME/cvs patiënten naar COVID-19; een reactie op de opzet van het onderzoek”

  1. Ik wacht ook al enige dagen op een fatsoenlijk antwoord, enige wat beantwoord is, er moest te lang gewacht worden op een goedkeuring door de ethische commissie….
    Wie er nu precies mee kan doen met het onderzoek (welke criteria moet aan worden voldaan) en hoe je nu onderzoeken als men niet op Covid-19 test? Voor mij zijn dit 2 onzekere factoren, hoe wil je nu een onderzoek gaan doen als niet duidelijk is wie de doelgroep is en onduidelijk is of die onduidelijke doelgroep besmet is geweest…
    Zijn toch geen rare vragen?

    Geliked door 2 people

  2. Het onderzoek is opgestart door de vele vragen die we kregen of ME en CVS patienten meer gevaar liepen als ze besmet zouden raken met SARS-COV2. Door middel van een vragenlijst werd gedacht in ieder geval te kunnen achterhalen of er meer besmettingen zouden zijn of niet bij ME en CVS patienten. Zoals aangekaart kent dit type onderzoek ook vele zwakheden, waardoor er geen harde conclusies kunnen worden getrokken. Ook de diagnostische testen voor SARS-COV2 (dmv een RT-PCR of antilichamen) of een CT scan voor Covid-19 hebben hun beperkingen. Nu ook de vervolg response terugloopt heb ik daarom besloten om me uit deze studie terug te trekken. Op zich niet zo gek, vele wetenschappelijke studies stranden. Ik hoop dat het vervolg onderzoek (biomedisch) dat er zeer zeker komt met een betere opzet en onderbouwing meer kans van slagen zal hebben. Echter ook hier kan afhankelijk van de uitkomsten besloten worden de studie voortijdig te stoppen. Dank voor de kritische vragen en de discussie, hierdoor komen we wetenschappelijk alleen maar verder.

    Geliked door 4 people

    1. Heel veel dank aan beiden. Namens heel veel ME-patiënten. Het lijdt geen enkele twijfel dat de researchcapaciteit er wel degelijk is. Dat geeft vertrouwen dat de in de laaste alinea door Rogier verwoorde hoop realiteit zal worden.

      Geliked door 2 people

    2. Dank voor je uitleg en openheid, ik denk dat het sowieso erg belangrijk is om een specifieke groep te definiëren, er zijn al teveel onderzoeken geweest met een te breed criterium.
      Succes in de toekomst en ik kijk uit naar de nieuwe onderzoeken.

      Like

  3. Dank voor de uitleg en openheid aan dr. Louwen. Wat ik me nog afvraag is wat er nu verder met het onderzoek gebeurt. Wordt dit nu afgesloten? En wat gebeurt er met de reeds verzamelde gegevens van patiënten?

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s