What has been seen cannot be unseen

Hoe zou een tuchtrechter oordelen als een behandelaar een patiënt met Myalgische Encefalomyelitis (ME) behandelt volgens de in Nederland geldende richtlijn CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom) en er vervolgens een verslechtering optreedt? Is die behandelaar dan aansprakelijk voor die verslechtering? In deze notitie wordt beargumenteerd dat die situatie niet geheel onwaarschijnlijk is. Er zijn zwaarwegende feiten die toepassing van de richtlijn bepaald niet vanzelfsprekend maken.

1. Ten eerste hebben we te maken met het gegeven dat de term CVS niets anders is dan een ongedifferentieerde vergaarbak van vermoeidheidsklachten die heel verschillende oorzaken kunnen hebben. ME wordt in die vergaarbak meegenomen.

2. De criteria die destijds door de Gezondheidsraad voor CVS (en dus niet ME) werden gehanteerd zijn obsoleet en geven geen duidelijkheid. In 2011 zijn nieuwe internationale consensuscriteria vastgesteld die een beter onderscheid maken.

3. In de Verenigde Staten is in 2015 door het Institute of Medicine vastgesteld dat er sprake is van een ernstige, invalidiserende, complexe systeemziekte. Een fysieke ziekte dus, die adequaat behandeld moet worden.

4. De Tweede Kamer der Staten Generaal heeft in maart 2015 de Gezondheidsraad opdracht gegeven advies uit te brengen over ME.

5. In meerdere landen zijn aanwijzingen gevonden dat ME een postvirale aandoening is van het neuro-immunologische systeem. In een aantal landen vinden trials plaats waarbij het effect van de toepassing van Rituximab wordt onderzocht .

6. Er is aangetoond dat toepassing van Graded Exercise Therapy tot schade kan leiden bij ME-patiënten .

7. Het PACE-onderzoek in Engeland ligt zwaar onder vuur . Er is ondermeer gerommeld met de criteria voor “herstel” en een aantal minder goed uitpakkende fysieke indicatoren is in de eindmeting zelfs weggelaten, ofschoon ze in de vastgestelde onderzoeksopzet waren beschreven. De Nederlandse richtlijn (cognitieve gedragstherapie en graded exercise therapy worden aangeraden) is op dit wankele onderzoek gebaseerd.

We mogen er vanuit gaan dat artsen hun vakliteratuur bijhouden en op de hoogte zijn van recente ontwikkelingen. Met andere woorden, zij zijn dus ook op de hoogte van deze ontwikkelingen. Dan geldt: what has been seen cannot be unseen. Als een arts, weet hebbende van deze ontwikkelingen, toch de richtlijn CVS volgt en een ME-patiënt aan een schadelijke therapie onderwerpt, dan zou het weleens zo kunnen zijn dat de tuchtrechter die behandelaar aansprakelijk acht voor de verslechtering. Het is niet uniek dat een behandelaar in het ongelijk wordt gesteld terwijl hij de richtlijn volgde .

Artsen zijn hoogopgeleide, zelfstandig denkende beroepsbeoefenaren. Ze zijn dus geen slaafse volgers van een richtlijn. Gemotiveerd afwijken van een richtlijn kan en moet soms. Er zijn artsen die stellen dat zij in het merendeel van de gevallen de richtlijn (gemotiveerd) niet volgen: ‘Een arts zal een richtlijn over het algemeen niet volgen, aangezien ieder individu anders is en recht heeft op maatwerk .’ (Peter Paul van Benthem, KNO-arts Gelre ziekenhuis) –

Ter afronding: het is niet vanzelfsprekend om een ME-patiënt te onderwerpen aan de behandelingen cognitieve gedragstherapie en graded exercise therapy die de richtlijn CVS adviseert. Een arts die dit toch doet moet rekening houden met een verslechtering van de gezondheidstoestand van de patiënt en hij zal er rekening mee moeten houden eventueel tuchtrechtelijk aansprakelijk te worden gesteld.
Lou Corsius
22 januari 2016

 

Advertenties

1 thought on “What has been seen cannot be unseen”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s